Wat is bloeddruk?

Bloeddruk is de kracht waarmee je hart het bloed door je slagaders pompt. De krachtige bloedpompwerking van het hart veroorzaakt druk op de wanden van je bloedvaten: de bloeddruk.

Bij bloeddrukmetingen wordt er onderscheid gemaakt tussen een hoge (hypertensie) en een lage bloeddruk (hypotensie). Een (te) hoge bloeddruk is schadelijk voor je gezondheid. De kans is dan aanwezig dat je bloedvaten beschadigd raken en de wanden van je slagaders langzaam vernauwen. Op lange termijn kan dit leiden tot hart- en vaatziekten.

Het verschil tussen bovendruk en onderdruk

Je bloeddruk bestaat altijd uit twee getallen. Het eerste getal staat voor de bovendruk (systolische druk) en het tweede getal voor de onderdruk (diastolische druk). De systolische bloeddruk is de druk in de slagaders op het moment dat het hart samentrekt en bloed in de bloedvaten pompt. De diastolische bloeddruk is de druk in de slagaders wanneer het hart ontspant tussen de slagen door.

Beide waarden zijn belangrijk voor het bepalen van iemands algehele gezondheid en het risico op hart- en vaatziekten. De bovendruk wordt gemeten wanneer het hart samentrekt. De druk is dan het hoogst. De onderdruk wordt gemeten wanneer het hart weer ontspant. De bloeddruk is dan het laagst. Een te hoge onderdruk is minder belangrijk dan een te hoge bovendruk bij het bepalen van de diagnose hoge bloeddruk.

Bij een hoge onderdruk blijft de druk in je aderen en bloedvaten te hoog, zelfs wanneer je hart geen bloed rondpompt en ontspant. We spreken van hypertensie als één van de waarden (bovendruk of onderdruk) boven de norm ligt en dus te hoog is. Ook wanneer de andere waarde normaal is, is er sprake van hypertensie.

Wat is een normale bloeddruk?

Een goede bloeddruk (of tensie) is voor iedereen gelijk, ongeacht je leeftijd of geslacht. In de onderstaande tabel worden de bloeddrukwaarden waar de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) vanuit gaat. Dit zijn gemiddelde waarden, die gelden voor zowel mannen als vrouwen van alle leeftijden.

Bloeddruktabel met alle bloeddrukwaarden

Bloeddruk per leeftijd

Een normale bloeddruk bij volwassenen ligt dus tussen de 120/80 en 130/89 mmHg. Dit getal kan variëren, soms ook afhankelijk van de leeftijd. Bij oudere volwassenen kan een iets hogere bloeddruk acceptabel zijn, waar een lagere bloeddruk bij kinderen vaker voorkomt.

Een normale bloeddruk voor ouderen is echter hetzelfde als een normale bloeddruk voor jongeren. Wel is de kans op een (te) hoge bloeddruk bij ouderen groter dan bij jongere mensen.

Naarmate we ouder worden, neemt over het algemeen ook het risico op een hoge bloeddruk en andere hart- en vaatziekten toe. Door regelmatig je eigen bloeddruk te meten, kun je deze risico's tijdig signaleren en laten behandelen indien nodig. Raadpleeg altijd een arts als je twijfelt over jouw specifieke situatie of als je merkt dat je bloeddrukwaarden afwijken van de normale waarden.

Wat betekent jouw bloeddrukwaarde?

Je bloeddrukwaarde geeft aan hoeveel druk er op de wanden van je bloedvaten staat. De hoogte van je bloeddruk kan per moment verschillen. Factoren zoals inspanning, stress, spanning en rust kunnen invloed hebben op je bloeddruk. In de tabel hierboven zie je in welke categorie jouw gemeten bloeddrukwaarde valt. Hieronder leggen we per categorie uit wat de waarde betekent.

Normale bloeddruk

Een normale bloeddruk valt volgens de tabel binnen een systolische (bovendruk) waarde van 120 tot 139 mmHg en een diastolische (onderdruk) waarde van 80 tot 89 mmHg. Dit betekent dat je gemeten bloeddruk op dat moment binnen de normale waarden valt.

Je bloeddruk kan gedurende de dag veranderen. Een meting op een ander moment kan daarom iets hoger of lager uitvallen. Factoren zoals inspanning, stress of spanning kunnen invloed hebben op je bloeddruk.

Hoge bloeddruk

Een hoge bloeddruk valt volgens de tabel binnen een systolische waarde van 140 tot 179 mmHg en een diastolische waarde van 90 tot 109 mmHg. Een enkele hoge meting betekent niet altijd dat je een hoge bloeddruk hebt. Je bloeddruk kan tijdelijk verhoogd zijn, bijvoorbeeld door stress, inspanning of spanning.

Wanneer je bloeddruk vaker verhoogd is, is het verstandig om dit met je huisarts te bespreken. De huisarts kan beoordelen of er sprake is van een blijvend verhoogde bloeddruk.

Licht, matig of ernstig verhoogde bloeddruk

Hoe hoger de bloeddruk, hoe groter de belasting voor je bloedvaten. In de tabel zie je wanneer een bloeddruk als hoog of ernstig verhoogd wordt aangegeven. Bij een systolische waarde van meer dan 180 mmHg of een diastolische waarde van meer dan 110 mmHg is sprake van een ernstig verhoogde bloeddruk volgens de tabel.

Een enkele afwijkende waarde betekent niet altijd dat er sprake is van een probleem. Wanneer je bloeddruk regelmatig verhoogd is, is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts. De huisarts kan je bloeddruk verder beoordelen.

Wanneer naar de huisarts?

De hoogte van je bloeddruk is alleen informatief. Een enkele afwijkende bloeddrukmeting betekent niet altijd dat je een hoge bloeddruk hebt. Je bloeddruk kan gedurende de dag en onder invloed van bijvoorbeeld stress, inspanning of spanning veranderen.

Hoe meet je je bloeddruk?

Je kunt gemakkelijk zelf je bloeddruk meten met een bloeddrukmeter. Deze apparatuur meet bij de pols, of met een manchet om je bovenarm. Bij Vegro kun je terecht voor een ruim aanbod aan bovenarmbloeddrukmeters. Je kunt je bloeddruk ook meten met een polsbloeddrukmeter, maar deze is vaak minder betrouwbaar. Wist je dat je met een bloeddrukmeter ook je eigen hartslag kunt meten?

Wanneer je regelmatig je bloeddruk meet, is het normaal dat je bloeddrukwaarden schommelen. Je bloeddrukwaarden zijn van allerlei zaken afhankelijk, zoals het tijdstip van de meting, je voeding en je lichaamsbeweging. Ook medicijnen kunnen invloed hebben op de waarden. 

Meestal is je bloeddrukwaarde in de middag hoger dan in de avond of ochtend. Meet je bloeddruk daarom altijd meerdere keren per dag, over verschillende dagen.

Aan welke arm meet je de bloeddruk?

Meet je bloeddruk bij voorkeur aan je niet-dominante arm. Meet je voor de eerste keer je bloeddruk? Meet dan aan beide armen. Het kan namelijk voorkomen dat er een verschil zit tussen de bloeddruk van je linker- en rechterarm. Dit verschil is niet direct zorgwekkend en kan per persoon verschillen.

Houd daarna de arm aan waarop de hoogste bloeddruk is gemeten aan voor volgende metingen. Door steeds dezelfde arm te gebruiken, kun je de verschillende bloeddrukmetingen beter met elkaar vergelijken.

Een verschil tussen beide armen van tot ongeveer 10 mmHg kan normaal zijn. Is het verschil groter of blijft er bij meerdere metingen een duidelijk verschil tussen beide armen? Bespreek dit dan met je huisarts. De huisarts kan beoordelen of het verschil verder onderzocht moet worden.

Zelf je bloeddruk meten in stappen

Houd bij het meten van de bloeddruk met bovenarmbloeddrukmeter de volgende stappen aan:

Wanneer en hoe vaak moet je je bloeddruk meten?

Er zijn verschillende situaties waarin het verstandig kan zijn om je bloeddruk regelmatig te meten:

• Bij klachten zoals hoofdpijn, vermoeidheid of slecht zicht: meet je bloeddruk meerdere keren per dag;
• Wanneer bij jou in de familie hart- en vaataandoeningen voorkomen: meet je bloeddruk 2 keer per dag, gedurende 7 dagen;
• Wanneer je zwanger bent: meet je bloeddruk 2 keer per dag, of vaker als je verloskundige of gynaecoloog dit adviseert;
• Wanneer je gebruikmaakt van medicijnen: meet je bloeddruk 2 keer per dag, gedurende meerdere dagen, bijvoorbeeld wanneer je met nieuwe medicijnen begint of de dosering verandert;
• Wanneer je eerder een hartinfarct, TIA of beroerte hebt gehad: meet je bloeddruk 2 keer per dag, gedurende meerdere dagen, volgens het advies van je behandelend arts;
• Wanneer je diabetes mellitus (suikerziekte) hebt: meet je bloeddruk 2 keer per dag, gedurende meerdere dagen.

Bij een standaard thuismeting meet je 's ochtends en 's avonds. Per meetmoment meet je 2 keer, met ongeveer 2 minuten ertussen. Door meerdere metingen op verschillende dagen te doen, krijg je een betrouwbaarder beeld van je gemiddelde bloeddruk.

Twijfel je hoe vaak je in jouw situatie je bloeddruk moet meten? Vraag dan je huisarts om advies.

Een goede bloeddrukmeter kopen bij Vegro

Wil je zelf je bloeddruk meten? Met een bloeddrukmeter meet je eenvoudig je bloeddruk thuis. Er zijn verschillende soorten bloeddrukmeters, waarbij vooral het verschil tussen een bovenarm- en polsbloeddrukmeter belangrijk is.

Een bovenarmbloeddrukmeter meet je bloeddruk met een manchet om je bovenarm. Deze manier van meten wordt over het algemeen gezien als de meest betrouwbare optie. Bij Vegro vind je een ruim aanbod aan bovenarmbloeddrukmeters. Een polsbloeddrukmeter meet je bloeddruk bij je pols. Deze meters zijn compact en gemakkelijk mee te nemen, maar de meting is gevoeliger voor een verkeerde houding en daardoor vaak minder betrouwbaar. Bekijk ons aanbod polsbloeddrukmeters als je de voorkeur geeft aan een compact model.

Welke bloeddrukmeter past het beste bij jou? De Consumentenbond test bloeddrukmeters onder andere op betrouwbaarheid en gebruiksgemak. Zo kun je verschillende modellen met elkaar vergelijken en een weloverwogen keuze maken.

Wat is een te hoge bloeddruk?

Een hoge bloeddruk komt veel voor, maar is geen ziekte. Gemiddeld één op de vier Nederlanders heeft een te hoge bloeddruk. Bij senioren is dit percentage zelfs één op de twee. Het verraderlijke aan het hebben van een hoge bloeddruk, is dat dit (in het begin) weinig tot geen klachten veroorzaakt.

Toch is het hebben van een hoge bloeddruk wel degelijk gevaarlijk. Een hoge bloeddruk verhoogt de namelijk de kans op hart- een vaatziekten, zoals een hartinfarct of een beroerte.

Symptomen van een hoge bloeddruk

• Hoofdpijn;
• Vermoeidheid;
• Misselijkheid en braken;
• Kortademigheid;
• Rusteloosheid;
• Wazig zien.

Heb je last van één of meerdere van de bovenstaande symptomen? Neem dan contact op met je huisarts.

Oorzaken van een hoge bloeddruk

• Inactiviteit (weinig bewegen);
• Ongezond eten (veel zout of verzadigd vet);
• Overgewicht;
• Roken en/of veel alcohol drinken;
• Stress;
• Genetische invloeden.

Wanneer moet je met een hoge bloeddruk naar het ziekenhuis?

Een hoge bloeddruk is meestal niet direct gevaarlijk. Bij een sterk verhoogde bloeddruk in combinatie met bepaalde klachten is het belangrijk om snel medische hulp te zoeken:

• Bovendruk boven 180 mmHg + ernstige klachten: bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost bij klachten zoals hevige hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, benauwdheid of problemen met zien.
• Bovendruk boven 200 mmHg die hoog blijft: neem dezelfde dag contact op met je huisarts of de huisartsen-spoedpost, ook als je geen klachten hebt.
• Hoge bloeddruk + ernstige alarmsymptomen: bel 112 bij pijn of druk op de borst, ernstige benauwdheid, een verlamde arm of been, een scheve mond of plotselinge problemen met praten. Dit kunnen signalen zijn van een hartinfarct of beroerte.

Een eenmalige hoge meting betekent niet automatisch dat je bloeddruk gevaarlijk hoog is. Meet na enkele minuten rust nogmaals.

Hoge bloeddruk verlagen

Een hoge bloeddruk (hypertensie) ontstaat vaak door een ongezonde levensstijl. Denk hierbij aan een te hoge inname van zout en verzadigd vet of een te hoog lichaamsgewicht. In het geval van hypertensie, worden producten als drop en zoethout(thee) daarom afgeraden.

Ook hebben alcoholgebruik, roken, stress en weinig lichaamsbeweging een negatieve invloed op je bloeddruk. Houd je daarom aan een gezonde levensstijlals je je bloeddruk wil of moet verlagen.

Last van een hoge bloeddruk? Probeer dan de volgende adviezen op te volgen. Het zijn dezelfde adviezen die je ook van je arts krijgt. In sommige gevallen kan je arts er echter voor kiezen om bloeddrukverlagende medicijnen voor te schrijven.

• Stop met roken;
• Stop met alcohol drinken;
• Eet gezond en gevarieerd;
• Beperk je zoutinname;
• Vermijd verzadigde vetten;
• Verminder spanning en stress;
• Beweeg minimaal 30 minuten per dag;
• Probeer af te vallen als je te zwaar bent.

Let wel: een gezonde levensstijl heeft niet altijd (genoeg) positief effect. Leeftijd, aanleg, ziekten en de overgang kunnen ook hogere bloeddrukwaarden tot gevolg hebben. Met name op latere leeftijd komt hypertensie regelmatig voor. Meet je een te hoge bloeddruk, of vermoed je dat dit zo is? Raadpleeg dan altijd eerst een arts.

Wat is een lage bloeddruk?

Een lage bloeddruk komt veel minder vaak voor en hoeft niet gevaarlijk te zijn. De bloeddruk is laag wanneer het onder de normale waarden ligt. Normaalgesproken levert een lage bloeddruk (ook wel hypotensie) geen problemen op.

Wel kun je last krijgen van duizeligheid, een licht gevoel in het hoofd en soms kun je zelfs flauwvallen.

Symptomen van een lage bloeddruk

Er ontstaan meestal pas klachten bij een lage bloeddruk wanneer deze zo laag is dat een deel van je lichaam te weinig bloed en zuurstof krijgt. Deze klachten treden als eerste op in je hersenen:

• Duizeligheid of draaierigheid;
• Zwarte vlekken zien;
• Wazig zien;
• Vermoeidheid;
• Oorsuizen;
• Flauwvallen;
• Licht of juist een zwaar gevoel in het hoofd.